TRRRRUM, TRRRRUM, TRRRRUM, TRAK TİKİ TAK! NÂZIM HİKMET’İN DÖNEMİNDE SANAT

15 Ocak’ta Boğaziçi Üniversitesi’nde Nâzım Hikmet’in yaşadığı dönemin sanatını, edebiyat, resim, heykel, mimari, fotoğraf ve sinemadan örneklerle ele alıyoruz.

NEDİM GÜRSEL, 23 KASIM’DA NÂZIM HİKMET KONFERANSLARI’NA KONUK OLUYOR

Nedim Gürsel, Dünya Şairi Nâzım Hikmet adlı yapıtından yola çıkarak Nâzım Hikmet’in şiirinde yenilik ve gelenek sorununu ele alacak.

ARAP ŞİİRİNDE NÂZIM HİKMET ETKİLERİ KONFERANSI 20 EKİM’DE

20 Ekim’de “Nâzım Hikmet Konferansları” kapsamında Nâzım Hikmet’in Arap Şiiri üzerindeki etkisini ele almak üzere Prof. Dr. Mehmet Hakkı Suçin’i ağırlıyoruz.

NÂZIM HİKMET VE SONRASI: EDEBİYATTAN MİMARİYE TÜRKİYE’DE TOPLUMCU GERÇEKÇİLİĞİN İZLERİ

Nâzım Hikmet’i 115. doğum gününde Toplumcu Gerçekçilik akımının edebiyat, şiir, mimari ve tiyatrodaki yansımalarının konuşulacağı bir panelle anıyoruz.

RUS KÜLTÜR DEVRİMİ, KONSTRÜKTİVİZM VE NÂZIM HİKMET

Zafer Toprak fütürizm, konstrüktivizm gibi öncü sanat akımlarının, Nâzım Hikmet’in Türkiye’de modernizmin temelini atmasında oynadığı rolü ele alacak.

VAKITLARI YAKALAMAK İSTİYORUM: DÜNDEN YARINA NÂZIM HİKMET SEMPOZYUMU

Kendisini her şeyden önce bir kalem işçisi olarak tanımlayan Nâzım Hikmet’in eserlerini ve dünyasını farklı disiplinlerden bakışlarla ele almayı hedefliyoruz.

NÂZIM HİKMET KONFERANSLARI 2: NÂZIM İLE DON QUIJOTE

Nâzım Hikmet ile Don Quijote: İki Yaratıcı Asilzadenin Arzu Serüvenleri

Konuşmacı: Mahmut Temizyürek
Tarih: 6 Nisan 2015
Saat: 16:00-18:00
Yer: Demir Demirgil Salonu

Konferans ücretsiz ve herkese açıktır.

Yayımladığı 1605 yılından bu yana, dünya edebiyatının yönünü belirlemiş olan Cervantes’in yazarlığı değildi yalnızca tartışılan, “üvey babasıyım” diyerek yarattığı Don Quijote karakteri ve bu karakterin farklı zamanlardaki edebi ya da toplumsal benzerleri de tartışma konusu oldu; 400 yıl boyunca, şu ya da bu nedenle. Üstelik kitabın ilk cildinin yayımlandığını duyan başkahramanı, konakladığı bir handa kitabı şöyle bir gören Mahzun Yüzlü Şövalye’nin kendisiydi tartışmacıların ilki. Don Quijote hakkında yazılan Kitabı şöyle bir karıştırıp beğenmemiş, yazarı Cervantes’i ağır sözlerle, -yalancılık, özensizlik, saygısızlık ve cahillikle- suçlamıştı. Bu sözler de yaz(g)ısına mahkûm bir kişilik olarak gene kitap içinde geçiyordu. Şövalyelik edebiyatını bir parodiye dönüştüren kitaptaki Don Quijote zengin yorumlara ilham veren bir örnekti artık. O ise kendisini –örneğin bir yerde- en mütevazı haliyle şöyle tanımlıyordu: “Sayın Berber, ben sular tanrısı Neptün değilim. Akıllı olmadığım halde kimsenin beni akıllı sanması için de uğraşmıyorum. Ben sadece dünyaya, gezgin şövalyelik tarikatının sancaklarının dalgalandığı o mutlu çağı canlandırmamakla düştüğü büyük hatayı anlatmak için uğraşıyorum. Fakat bizim yoz çağımız…” Hakkında yazılanlara öyle bir itirazı vardı ki, birçok serüveni unutulsa da bu sözler unutulmadı; bazıları bu itirazı doğrudan benimsedi.

Nâzım, Don Kişot’u örnek alarak çıkmamıştı yoluna. 1947’ye kadar kitabı okuduğuna dair de açık bir işaret görülmez. Ama o gençliğinden bu yana, önce “fedai ruhlu” sonra da “Don Kişot karakterli” bir devrimci sayıldı. Bu yargılardan hiç gocunmadığı gibi, “yürekte çarpan (bir) akıl”la sahiplendi “ölümsüz gençliğin şövalyesi”ni. Nâzım, “Don Kişotluk ettiği” zamandan bu yana kendince şöyle biriydi: “Bir dev gibi seviyordu dev. /Ve elleri öyle büyük işler için / hazırlanmıştı ki devin,”. Ayrıca Don Quijote’nin “bu yoz çağ” dediği kapitalizme karşı üstlendiği görev ile Nâzım’ınki içerikte aynıydı. Don Quijote’nin “mutlu çağ” diye bildiği, geçmişte kalmış, bugünse acilen kurulması gereken komünal ütopya “altın çağ”ın bir benzerine Nâzım, varılacak olan “komünizm çağı” diyordu. Bu uğurda, tıpkı yaşlı şövalye gibi, 19 yaşından bu yana bu çağın gerçekleşmesi için bütün yaşamını adıyordu. Ortak mottoları şuydu: İyilik, doğruluk, güzellik, haklılık için savaşımda “şerefle” yaşamak.

Nasıl olmuştu da “paşazade” Nâzım, hem yazdıklarıyla hem yaşamıyla kendisinin de açıkça söylediği gibi “Don Kişot’a benzemişti; ( “ama, dıştaki Don Kişot’a”.) Türkiye’yi ve dünyayı yaklaşık 100 yıldır yazıp yaptıklarıyla etkileyen gerçek bir “şair*kahraman” karakter ile 400 yıldır modern bilinci her yönüyle meşgul eden hayali (üstelik deli) bir kahramanın karşılaştırmasını yapmaya kalkışmak, delilik değilse, öncelikle hangi mantığa sığıyor? Karşılaştırmaya çalışsak; bizden önce ne söylenmiş, biz ne söyleyebilir oluruz? Konumuz kısaca budur.

NH2mt

 

Poster Tasarımı: Burak Şuşut

 

NÂZIM HİKMET KONFERANSLARI 15 OCAK’TA BAŞLIYOR

Nâzım Hikmet Konferansları 1
Buzul Çağının Kamburu: Bir Tür Olarak Epik ve Kuvâyi Milliye’nin Tuhaf Hikâyesi
Konuşmacı: Erkan Irmak
15 Ocak 2015 Perşembe, 16:00-18:00
Rektörlük Konferans Salonu

15 Ocak Perşembe günü saat 16:00’da, Boğaziçi Üniversitesi Rektörlük Konferans Salonu’nda ilki gerçekleştirilecek olan Nâzım Hikmet Konferansları serisi, şairin yapıtlarını, edebi ve düşünsel kaynaklarını, yarattığı etkileri, içinde yaşadığı sosyal ve siyasi atmosferi ve tarihsel bağlamı kuşatacak nitelikte olacak ve farklı disiplinlerden konuşmacılarla ilerleyecektir.

Nâzım Hikmet’in en fazla okunan ve ilgi gören metinlerinden Kuvâyi Milliye çoğu kez edebi niteliği göz ardı edilerek siyasi içeriği üzerinden değerlendirilmiştir. Oysa metnin 1930’ların sonundan 1960’ların ortalarına dek devam eden yazılış ve yayımlanış süreci son derece sıra dışı bir seyir izler. Aynı şekilde Kuvâyi Milliye‘nin türsel olarak da zihin açıcı tartışmalara imkân tanıyacak bir yapısı vardır ve metin Memleketimden İnsan Manzaraları‘nın içinde yeniden konumlandırılırken bu türsel konvansiyonlar da yeniden belirlenmiş olur. Kitabın epik kahramanlarından Kambur Kerim’in Kuvâyi Milliye‘den Memleketimden İnsan Manzaraları‘na uzanan tuhaf hikâyesi bu bağlamlar ışığında yorumlanacak, hem metne hem de metnin alımlanışına dair kavramsal bir tartışma yürütülmeye çalışılacaktır.

NHprint

Erkan Irmak hakkında

2007 yılında lisans ve 2009 yılında yüksek lisans derecelerini Boğaziçi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde tamamladı. Nâzım Hikmet üzerine yazdığı yüksek lisans tezi, 2009 yılında Memet Fuat Eleştiri/İnceleme Ödülü’ne değer görüldü. Daha sonra Kayıp Destan’ın İzinde adıyla İletişim Yayınları tarafından kitap olarak yayımlanan bu çalışma 2011 yılında eleştiri alanında Cevdet Kudret Jüri Ödülü’nü aldı. 2009 yılından beri Boğaziçi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde doktora çalışmalarını sürdüren Irmak, Şehir Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalışıyor. Irmak’ın çeşitli dergi ve kitaplarda yayımlanmış makale, deneme ve çevirileri bulunuyor.

 

Etkinlik ücretsiz ve herkese açıktır.

Poster Tasarımı: Burak Şuşut