NÂZIM HİKMET VE SONRASI: EDEBİYATTAN MİMARİYE TÜRKİYE’DE TOPLUMCU GERÇEKÇİLİĞİN İZLERİ

Nâzım Hikmet’i 115. doğum gününde Toplumcu Gerçekçilik akımının edebiyat, tiyatro, mimari ve sinemadaki yansımalarının konuşulduğu bir panelle andık.

Toplumcu gerçekçi sanat anlayışı Türkiye’de özellikle 1950’lerden 1980’lere dek başta edebiyat olmak üzere bütün sanatlarda derin izler bırakır. Nâzım Hikmet’in 1930’lardan itibaren öncülüğünü yaptığı bu hareket onun entelektüel çevresinden başlayarak bütün edebiyat dünyasına yayılır; adaletsiz düzenin ezen ezilen çatışmasıyla görünür olduğu öykü ve romanlardan toplumcu gerçekçi şiire uzanır. Ama dönemin Türkiye’si sadece edebiyatta değil sinemadan mimariye diğer sanatlarda da toplumcu gerçekçiliğin farklı yüzlerini deneyimleme imkânı bulur.

Kemal Tahir’in romanlarından Attila İlhan’ın şiirlerine, Cumhuriyet mimarisinin özgün yapıtlarından Brechtçi tiyatroya uzanan bu deneyimi Nâzım Hikmet’in 115. doğum gününde tartıştık. Murat Gülsoy’un moderatörlüğünde gerçekleşen panele Olcay Akyıldız, Cengiz Bektaş, Feride Çiçekoğlu, Duygu Köksal ve Cüneyt Yalaz konuşmacı olarak katıldı.

Çiçekoğlu’nun izlettiği film kesitlerini YouTube’da bulabilirsiniz:

1. Gecelerin Ötesi (Metin Erksan, 1960)
Sahne: 6’30”-9’00”

2. Şehirdeki Yabancı (Halit Refiğ, 1962)
Senarist: Vedat Türkali (Abdülkadir Pirhasan)
Sahne: 3’30”-6’30”

3. Karanlıkta Uyananlar (Ertem Göreç, 1964)
Senarist: Vedat Türkali (Abdülkadir Pirhasan)
Sahne: 2’05’’-5’39”

4. Bitmeyen Yol (Duygu Sağıroğlu, 1965)
Sahne 1: 19’00”-20’00”

Sahne 2: 22’00”-23’40”

DİYALOGLAR: RACHEL INGALLS’TAN BAYAN CALIBAN

Ayfer Tunç ve Murat Gülsoy, 28 Ocak Pazar günü saat 14:00’te Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi’nde başlayan Diyaloglar’da, Rachel Ingalls’ın 1982’de yayımlanan, toplumsal cinsiyet rolleri, aşk, cinsellik ve kıskançlık gibi konuları kendine has gerçeküstü bir atmosferde bir araya getiren novellası Bayan Caliban‘ı ele aldı.

ORHAN PAMUK’TAN NÂZIM HİKMET ÜZERİNE

Orhan Pamuk’un Boğaziçi Üniversitesi Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Araştırma Merkezi’nin açılışı için hazırladığı konuşmayı internetten izleyebilirsiniz.

MELANKOLİNİN ANATOMİSİ: PSİKOLOJİ, SANAT VE EDEBİYATTA KARADUYGUN

Disiplinlerarası Karşılaşmalar serisinin Melankolinin Anatomisi: Psikoloji, Sanat ve Edebiyatta Karaduygun paneline konuşmacı olarak İlker Küçükparlak, Gizem Tongo ve Sema Kaygusuz konuk oldu. Zeynep Uysal’ın moderatörlüğünü üstlendiği etkinlik 27 Nisan Perşembe günü Boğaziçi Üniversitesi İbrahim Bodur Salonu’nda yapıldı.

DİYALOGLAR: RACHEL INGALLS’TAN BAYAN CALIBAN

Ayfer Tunç ve Murat Gülsoy, 28 Ocak Pazar günü saat 14:00’te Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi’nde başlayan Diyaloglar’da, Rachel Ingalls’ın 1982’de yayımlanan, toplumsal cinsiyet rolleri, aşk, cinsellik ve kıskançlık gibi konuları kendine has gerçeküstü bir atmosferde bir araya getiren novellası Bayan Caliban‘ı ele aldı.

BİRGÜL OĞUZ’LA İSTASYON & HAH

Birgül Oğuz sekiz dile çevrilen ve 2014 Avrupa Birliği Edebiyat Ödülü’nü alan öykü kitabı Hah‘ı (2012) ve son kitabı İstasyon‘u (2020) konuşmak üzere 18 Kasım 2021’de Zeynep Uysal moderatörlüğünde Zoom canlı yayınında buluştuk.